Czas mija niesłychanie szybko – tak też było w przypadku 7. i 8. dnia naszej mobilności w EU Mobility Croatia. Za nami cały program edukacyjny projektu „MIŁOśnicy Wiedzy 2, czyli Redzcy Seniorzy uczą się rozpoznawać różne formy dezinformacji z programem Erasmus+”.
Siódmy dzień upłynął pod hasłem „Cyfrowy detektyw”. Nasi seniorzy skupili się na praktycznym sprawdzaniu informacji w internecie. Porównywali z chorwackimi seniorami, w jaki sposób korzystają z Facebooka, YouTube’a, WhatsAppa, Messengera, portali informacyjnych, bankowości elektronicznej i usług publicznych. Następnie uczyli się, jak sprawdzać autora, stronę internetową, datę publikacji, pierwotne źródło, cytat, zdjęcie, film i profil w mediach społecznościowych.
Dużo uwagi poświęciliśmy również bezpieczeństwu cyfrowemu. Rozmawialiśmy o phishingu, fałszywych konkursach i zbiórkach, podszywaniu się pod bank, fałszywych wiadomościach od rodziny, cyfrowej wersji oszustwa „na wnuczka” oraz wykorzystywaniu sklonowanego głosu.
Podczas „Internetowego śledztwa” uczestnicy otrzymali konkretne „akta sprawy” i krok po kroku sprawdzali, czy dana informacja jest wiarygodna. Szukali źródła, daty, innych publikacji, sprawdzali zdjęcia i ich pierwotny kontekst, a na końcu wydawali własny werdykt. Pracowali również z wyszukiwarką Google, wyszukiwaniem dokładnych fraz, wyszukiwaniem obrazem, Google Lens, Google Maps i Street View, portalami fact-checkingowymi oraz oficjalnymi stronami instytucji. Na zakończenie dnia uczestnicy zmierzyli się z „Pokojem zagadek cyfrowego detektywa”, w którym musieli wykorzystać umiejętności zdobyte podczas całej mobilności: rozpoznać manipulacyjny nagłówek, przeanalizować zdjęcie, sprawdzić źródło, zinterpretować wykres, odnaleźć oryginalny cytat i rozpoznać próbę oszustwa.
Ósmy, ostatni dzień odbywał się pod hasłem „Wiedza jako tarcza”. Był to czas podsumowania zarówno doświadczeń edukacyjnych, jak i całego pobytu w Chorwacji. Polscy i chorwaccy seniorzy wspólnie zastanawiali się, czego nauczyli się o sobie nawzajem, jakie podobieństwa zauważyli i które doświadczenia z mobilności zapamiętają na dłużej. Powtórzyliśmy wszystkie najważniejsze obszary: dezinformację, wpływ emocji, informacje klimatyczne i zdrowotne, nowe technologie, AI, podziały społeczne, manipulowanie liczbami, bezpieczeństwo cyfrowe i fact-checking. Uczestnicy poznali także prosty model „STOP – zanim udostępnisz”: Stop – nie reaguj natychmiast, Twórca – sprawdź autora, Oceń źródło i dowody, Porównaj z innymi źródłami.
Jednym z najważniejszych elementów ostatniego dnia było wielkie laboratorium fact-checkingowe. Seniorzy przeprowadzali pełny proces weryfikacji informacji: od sformułowania tezy, przez analizę źródła, zdjęcia i danych, ocenę wiarygodności eksperta i porównanie z innymi materiałami, aż po przygotowanie końcowego werdyktu i uzasadnienia.
Wspólnie przygotowali również końcowy rezultat mobilności – „Kodeks bezpieczeństwa informacyjnego seniorów”. Znalazły się w nim między innymi zasady: sprawdzam autora, źródło i datę, czytam więcej niż nagłówek, sprawdzam zdjęcia i liczby, nie klikam automatycznie w przesłane linki, nie ufam bezwarunkowo treściom wygenerowanym przez AI, a jeśli czegoś nie wiem – sprawdzam, a jeśli nadal nie wiem – nie udostępniam. Całość zakończyła ewaluacja końcowa „Świadomy odbiorca informacji” i quiz obejmujący najważniejsze zagadnienia z całych ośmiu dni.
I tak dotarliśmy do końca programu. Osiem intensywnych dni nauki, ćwiczeń, rozmów, integracji i zdobywania bardzo praktycznych umiejętności. Nasi seniorzy wracają z Chorwacji nie tylko z nową wiedzą, ale przede wszystkim z większą pewnością siebie w świecie informacji i z konkretnymi narzędziami, które mogą wykorzystywać każdego dnia.
Program Erasmus+ Typ akcji: AKCJA 1 Mobilność dorosłych osób uczących się i kadry edukacji dorosłych - projekty krótkoterminowe (KA122-ADU) w terminie do 19 lutego 2026 r Tytuł projektu: MIŁOśnicy Wiedzy 2, czyli Redzcy Seniorzy uczą się rozpoznawać różne formy dezinformacji z programem Erasmus+. Numer wniosku: 2026-1-PL01-KA122-ADU-000405613 
