Za nami czwarty dzień mobilności edukacyjnej w Chorwacji w ramach projektu „MIŁOśnicy Wiedzy 2, czyli Redzcy Seniorzy uczą się rozpoznawać różne formy dezinformacji z programem Erasmus+”.
Tym razem nasi słuchacze zajmowali się nowymi technologiami, sztuczną inteligencją i tym, jak odróżniać realne zagrożenia od przesadzonych lub fałszywych narracji. Temat dnia brzmiał „Nowe technologie bez strachu – co jest prawdą, a co straszeniem?”.
Na początek polscy i chorwaccy seniorzy porównywali swoje codzienne doświadczenia z technologią. Rozmawiali o tym, z jakich urządzeń cyfrowych korzystają, do czego używają smartfonów, czego najbardziej obawiają się w internecie i czy mieli już kontakt ze sztuczną inteligencją. Wspólnie powstała również mapa skojarzeń „Technologia – pomaga czy zagraża?”.
Kolejny blok był poświęcony sztucznej inteligencji „bez trudnych słów”. Uczestnicy poznawali pojęcia takie jak algorytm, system rekomendacyjny, generatywna AI, deepfake, voice cloning, boty i fałszywe profile. Rozmawialiśmy także o tym, dlaczego Facebook i YouTube mogą pokazywać różnym osobom zupełnie inne treści oraz dlaczego sztuczna inteligencja może czasami podawać informacje nieprawdziwe.
Seniorzy analizowali również popularne technologiczne mity i narracje strachu, takie jak „AI zabierze wszystkie miejsca pracy”, „telefon cały czas nas podsłuchuje” czy przekonanie, że każde zdjęcie znalezione w internecie można uznać za prawdziwe.
Bardzo praktyczna była część „Czy ta osoba naprawdę to powiedziała?”. Uczestnicy pracowali z przykładami wygenerowanych i przerobionych zdjęć, filmów deepfake, syntetycznych nagrań głosu, fałszywych cytatów oraz fikcyjnych screenów. Sprawdzali źródło materiału, jego kontekst, możliwe niespójności oraz to, czy dana wypowiedź występuje również w innych, wiarygodnych źródłach.
Podczas warsztatu „AI pod kontrolą” seniorzy wykonywali ćwiczenie „Zapytaj AI trzy razy”. To samo pytanie zadawali na różne sposoby, porównywali uzyskane odpowiedzi, a następnie sprawdzali informacje w zewnętrznych źródłach. Najważniejszy wniosek był prosty: sztuczna inteligencja może pomagać w szukaniu informacji, ale nie powinna być traktowana jako jedyne źródło prawdy.
Na zakończenie dnia odbyła się ewaluacja „Człowiek czy AI?”. Uczestnicy analizowali obrazy, teksty i krótkie przykłady informacji, próbując określić, czy są one prawdziwe, wygenerowane, zmodyfikowane czy też niemożliwe do jednoznacznej oceny. Szczególnie podkreślaliśmy, że odpowiedź „Nie wiem – muszę sprawdzić” nie jest oznaką niewiedzy, lecz bardzo dobrą strategią świadomego odbiorcy informacji.
Czwarty dzień pokazał, że nowe technologie nie muszą budzić lęku, jeśli potrafimy korzystać z nich świadomie, zadawać pytania i weryfikować to, co widzimy i słyszymy.
Program Erasmus+ Typ akcji: AKCJA 1 Mobilność dorosłych osób uczących się i kadry edukacji dorosłych - projekty krótkoterminowe (KA122-ADU) w terminie do 19 lutego 2026 r Tytuł projektu: MIŁOśnicy Wiedzy 2, czyli Redzcy Seniorzy uczą się rozpoznawać różne formy dezinformacji z programem Erasmus+. Numer wniosku: 2026-1-PL01-KA122-ADU-000405613 
